Logistics Việt Nam: 5 mốc chính sách đến 2027 để kéo chi phí từ 16–17% về 12–15% GDP
2026-11-08
Tuần đầu tháng 11/2026, ba tín hiệu chính sách về logistics xuất hiện liền nhau. Ngày 2/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển từ tư duy phát triển dịch vụ logistics sang xây dựng năng lực logistics quốc gia . Ngày 7/11, tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 ở Gia Lai, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao việc cho từng bộ kèm thời hạn . Cùng ngày, Bộ Công Thương công bố hướng rà soát Nghị định 163/2017/NĐ-CP, văn bản gốc về kinh doanh dịch vụ logistics .
Báo cáo này tách bốn lớp thông tin: điều đã có hiệu lực, điều đang rà soát, mục tiêu, và nhận định. Mọi con số đều dẫn nguồn.
1. Điểm xuất phát: chi phí 16–17% GDP
Chính phủ dùng mức "khoảng 16–17% GDP" cho chi phí logistics, so với bình quân thế giới khoảng 10–12% . Bộ Công Thương trong tài liệu trước diễn đàn ghi "khoảng 16% GDP", giảm từ trên 20% năm 2014 . Hai con số không mâu thuẫn: 16% là cận dưới của khoảng 16–17%. Cả hai nguồn đều không công bố phương pháp tính, nên chênh lệch một điểm phần trăm nằm trong sai số của ước tính.
Quy mô hàng hóa đang tăng nhanh hơn năng lực. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng năm 2026 lần đầu vượt 1.000 tỷ USD, đạt 1.010,55 tỷ USD , tăng 32,3% so với cùng kỳ theo ước tính của Cục Xuất nhập khẩu . Riêng tháng 10, Việt Nam xuất siêu 7,31 tỷ USD .
Cơ cấu vận tải lệch về đường bộ. Tính theo khối lượng hàng hóa luân chuyển (tấn.km) năm 2025 :
Phương thức · Tỷ trọng tấn.km năm 2025
Đường bộ · 41,01%
Đường biển · 40,97%
Đường thủy nội địa · 13,85%
Hàng không · 2,93%
Đường sắt · 1,23%
Đường sắt chỉ chiếm 1,23% và đường thủy nội địa 13,85%. Đây là hai phương thức rẻ nhất cho hàng khối lượng lớn, nên chi phí khó giảm khi hàng vẫn đi chủ yếu bằng xe tải ra cảng.
2. Mục tiêu: Chiến lược 2025–2035 nói gì
Quyết định 2229/QĐ-TTg ngày 9/10/2025 phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025–2035, tầm nhìn 2050 . Bảng dưới lấy trực tiếp từ văn bản gốc:
Chỉ tiêu · Hiện trạng · Giai đoạn 2025–2035 · Đến năm 2050
Chi phí logistics so với GDP · 16–17% · 12–15% · 10–12%
Giá trị tăng thêm của logistics trong GDP · 4,5–5% (dự kiến 2026) · 5–7% · 7–9%
Tăng trưởng ngành mỗi năm · 14–16% (dự kiến 2026) · 12–15% · 10–12%
Tỷ lệ doanh nghiệp thuê ngoài logistics · chưa công bố · 70–80% · 80–90%
Xếp hạng LPI của Ngân hàng Thế giới · 43/139 (2023) · top 40 · top 30
Doanh nghiệp logistics dùng giải pháp số · chưa công bố · 80% · 100%
Lao động được đào tạo chuyên môn · chưa công bố · 70%, trong đó 30% đại học · 90%, trong đó 50% đại học
Trung tâm logistics ngang tầm quốc tế · chưa có · ít nhất 5 · ít nhất 10
Nguồn mục tiêu: .
Có một điểm cần đọc kỹ về mốc thời gian. Văn bản Chiến lược ghi mục tiêu 12–15% GDP cho cả "giai đoạn 2025–2035" . Tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Thường trực nêu mục tiêu 12–15% GDP "vào năm 2030" . Cách đọc hợp lý: Chính phủ muốn đạt cận trên của mục tiêu sớm hơn, trong nhiệm kỳ 2026–2030, gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Một số báo đưa tin "17% GDP" và "năm 2030" là lấy từ phát biểu này, không phải từ văn bản Chiến lược.
Khoảng cách cần thu hẹp là 1–5 điểm phần trăm GDP. Các nguồn chính thức chưa quy đổi một điểm phần trăm GDP thành số tiền cụ thể, nên báo cáo này không ước tính.
3. Năm mốc chính sách có thời hạn
Phần lớn chỉ đạo tại diễn đàn không có thời hạn. Năm việc dưới đây có, và đây là các mốc doanh nghiệp có thể theo dõi :
Thời hạn · Việc · Cơ quan chủ trì
Tháng 12/2026 · Trình Thủ tướng phương án cơ chế điều phối quốc gia về logistics, do một lãnh đạo Chính phủ trực tiếp phụ trách · Bộ Công Thương
Tháng 12/2026 · Báo cáo Chính phủ kết quả xử lý kiến nghị từ diễn đàn · Bộ Công Thương
Quý I/2027 · Lập danh mục điểm nghẽn kết nối cảng, cửa khẩu với trung tâm logistics, khu công nghiệp; xác định nguồn lực, tiến độ · Bộ Xây dựng
Quý I/2027 · Xử lý vướng mắc về hàng quá cảnh · Bộ Công Thương
Năm 2027 · Thí điểm kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu logistics quốc gia · Bộ Công Thương
Giai đoạn 2025–2027 · Sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế Nghị định 163/2017/NĐ-CP · Bộ Công Thương
Cơ chế điều phối quốc gia là thay đổi lớn nhất về tổ chức. Hiện logistics nằm rải rác ở Bộ Công Thương (dịch vụ), Bộ Xây dựng (hạ tầng giao thông), Bộ Tài chính (hải quan) và các bộ quản lý kiểm tra chuyên ngành. Một lãnh đạo Chính phủ phụ trách trực tiếp có nghĩa là các vướng mắc liên bộ sẽ có một nơi xử lý.
Về hải quan và kiểm tra chuyên ngành, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu mô hình "một đầu mối, một hồ sơ, một hệ thống dữ liệu, một bộ tiêu chí rủi ro, một cơ chế phân luồng" . Hướng đi kèm theo là tăng hậu kiểm, giảm tiền kiểm, mở rộng chứng từ điện tử và Hệ thống Quá cảnh Hải quan ASEAN . Việc này chưa có thời hạn.
4. Nghị định 163: những gì có thể thay đổi
Nghị định 163 ban hành ngày 30/12/2017, đã gần 10 năm. Theo Cục Xuất nhập khẩu, nhiều quy định "không còn theo kịp thực tiễn" khi thị trường chuyển sang dịch vụ trọn gói, fulfilment cho thương mại điện tử, chuỗi lạnh, nền tảng số và chứng từ điện tử . Đây là định hướng do Cục Xuất nhập khẩu trình bày tại phiên chính sách, chưa phải dự thảo .
Bảy hướng sửa được nêu :
️ Phạm vi: danh mục dịch vụ logistics chỉ dùng cho thống kê và cam kết quốc tế, không làm căn cứ cấp phép.
️ Điều kiện kinh doanh: bỏ cấu trúc điều kiện chung tại Điều 4 hiện hành. Doanh nghiệp được tự do kinh doanh logistics; ngành nghề có điều kiện thì áp dụng luật chuyên ngành. Không đặt ra giấy phép hay chứng chỉ logistics chung.
️ Nhà đầu tư nước ngoài: tách thành một phần riêng theo luật đầu tư và danh mục tiếp cận thị trường, có bảng tra cứu điện tử theo từng phân ngành.
️ Trách nhiệm trong chuỗi: bên trung gian chịu trách nhiệm trong phạm vi trung gian; bên bán dịch vụ trọn gói vẫn chịu trách nhiệm dù thuê lại. Xem lại mức giới hạn trách nhiệm 500 triệu đồng cho mỗi yêu cầu bồi thường so với giá trị, số kiện, khối lượng hàng.
️ Số hóa: công nhận chứng từ điện tử theo Luật Giao dịch điện tử; khai báo một lần và dùng lại dữ liệu qua Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN.
️ Xanh: đặt nguyên tắc và lộ trình, không bắt buộc chứng nhận xanh chung cho mọi doanh nghiệp; khuyến khích ghi nhận km chạy rỗng, nhiên liệu, tải thực, điện năng kho và phát thải theo tuyến.
️ Điều phối: Bộ Công Thương là đầu mối, các bộ chuyên ngành phụ trách lĩnh vực của mình, có chỉ số đánh giá thực thi.
5. Tây Nguyên: chi phí nhìn từ một vùng cụ thể
Diễn đàn đặt tại Gia Lai vì đây là ví dụ rõ về chi phí logistics nội địa. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, chi phí vận chuyển chiếm khoảng 30% giá thành nhiều mặt hàng rau quả, riêng logistics nội địa khoảng 17% . Từ Gia Lai đến cảng Quy Nhơn hơn 170 km qua quốc lộ 19 và hai đèo, mất gần nửa ngày .
Các dự án đang chạy :
️ Luồng tàu vào cảng Quy Nhơn cho tàu 50.000 DWT, vốn hơn 693 tỷ đồng, đưa vào sử dụng từ tháng 11/2025.
️ Cao tốc Quy Nhơn–Pleiku khởi công ngày 19/12/2025, dự kiến cơ bản hoàn thành trước năm 2030, rút thời gian Pleiku ra cảng còn khoảng 1,5–2 giờ.
️ Trung tâm logistics Canh Vinh khoảng 150 ha, vốn dự kiến 3.000 tỷ đồng.
Kim ngạch xuất khẩu của Gia Lai 9 tháng năm 2026 đạt hơn 2,9 tỷ USD, tăng 6,8%; cà phê hơn 1,16 tỷ USD, khoảng 40% . Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái nêu tại diễn đàn rằng hàng xuất khẩu của miền Trung và Tây Nguyên vẫn chủ yếu đi đường bộ . Các điểm gom hàng, kho lạnh và dịch vụ đa phương thức "chưa đồng bộ"; theo ông, "một trung tâm logistics phải gắn với nguồn hàng" .
6. So sánh quốc tế
Nền kinh tế · Chi phí logistics so với GDP · Năm · Mục tiêu
Việt Nam · 16–17% · 2026 · 12–15% (2025–2035), 10–12% (2050)
Trung Quốc · 14,1% · 2024 · khoảng 13,5% vào 2027
Mỹ · 8,8% · 2024 · không có
Bình quân thế giới · 10–12% · theo Chính phủ Việt Nam ·
Phương pháp tính giữa các nước không giống nhau: Trung Quốc tính tổng chi phí logistics xã hội, Mỹ tính chi phí logistics của doanh nghiệp. Bảng này chỉ cho thấy độ lớn tương đối. Trung Quốc mất 11 năm để giảm từ 18% (2012) xuống 14,4% (2023) , trung bình khoảng 0,33 điểm phần trăm mỗi năm. Với tốc độ tương tự, Việt Nam cần khoảng 3–6 năm để giảm từ 16–17% về 15%, cận trên của mục tiêu.
7. Ảnh hưởng tới doanh nghiệp Việt Nam
️ Doanh nghiệp logistics: nếu Nghị định thay thế bỏ điều kiện kinh doanh chung, rào cản gia nhập thị trường giảm. Đổi lại, quy định về trách nhiệm trong dịch vụ trọn gói và mức bồi thường có thể chặt hơn .
️ Chủ hàng xuất nhập khẩu: hai thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp là khai báo một lần qua Cơ chế một cửa và mô hình kiểm tra chuyên ngành một đầu mối, một hồ sơ . Cả hai mới ở mức định hướng, chưa có văn bản.
️ Doanh nghiệp ở Tây Nguyên và miền Trung: chi phí nội địa chỉ giảm đáng kể khi cao tốc Quy Nhơn–Pleiku hoàn thành, mốc dự kiến trước năm 2030 .
️ Doanh nghiệp nước ngoài: phần quy định riêng cho nhà đầu tư nước ngoài và bảng tra cứu theo phân ngành sẽ cho biết rõ tỷ lệ sở hữu được phép trong từng dịch vụ .
8. Cần theo dõi
️ Tháng 12/2026: phương án cơ chế điều phối quốc gia được trình Thủ tướng .
️ Quý I/2027: danh mục điểm nghẽn kết nối cảng, cửa khẩu và phương án xử lý hàng quá cảnh .
️ Năm 2027: thí điểm cơ sở dữ liệu logistics quốc gia ; dự thảo sửa đổi hoặc thay thế Nghị định 163 được lấy ý kiến, trong giai đoạn 2025–2027 .
Ghi chú phương pháp
Nguồn chính: phát biểu tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 do Báo Điện tử Chính phủ đưa tin , bài của Cục Xuất nhập khẩu về Nghị định 163 , và văn bản gốc Quyết định 2229/QĐ-TTg . Một số tin báo chí nói Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nêu "4 nhóm vấn đề"; bản đưa tin của Báo Chính phủ chỉ có 3 ý, nên báo cáo này dùng bản đó. Chưa xác minh được số liệu hạ tầng quốc gia khác (Long Thành, Lạch Huyện, Cái Mép Hạ) từ nguồn gốc, nên không đưa vào. Báo cáo do WorldWise soạn với sự hỗ trợ của AI và được kiểm chứng với nguồn gốc. Không phải tư vấn pháp lý hay đầu tư.
Vietnam logistics: five policy deadlines to 2027 to cut costs from 16–17% to 12–15% of GDP
Three logistics policy signals landed in the first week of November 2026. On 2 November, General Secretary and State President To Lam asked for a shift from developing logistics services to building national logistics capacity . On 7 November, at the Vietnam Logistics Forum 2026 in Gia Lai, Standing Deputy Prime Minister Pham Gia Tuc gave each ministry tasks with deadlines . The same day, the Ministry of Industry and Trade (MOIT) set out how it will review Decree 163/2017, the core regulation on logistics services .
This report separates four layers: what is in force, what is under review, what is a target, and what is opinion. Every figure is sourced.
1. Starting point: costs at 16–17% of GDP
The government puts logistics costs at "about 16–17% of GDP", against a world average of about 10–12% . MOIT's pre-forum material says "about 16% of GDP", down from over 20% in 2014 . The two figures do not conflict: 16% is the low end of the 16–17% range. Neither source publishes its method, so a one-point gap is within the uncertainty of the estimate.
Trade is growing faster than logistics capacity. Vietnam's goods trade passed USD 1,000 billion in the first ten months of 2026 for the first time, at USD 1,010.55 billion . That is up 32.3% year on year, by the Agency of Foreign Trade's estimate . October alone brought a trade surplus of USD 7.31 billion .
Freight still leans on roads. By freight turnover (tonne-km) in 2025 :
Mode · Share of tonne-km, 2025
Road · 41.01%
Sea · 40.97%
Inland waterway · 13.85%
Air · 2.93%
Rail · 1.23%
Rail carries 1.23% and inland waterways 13.85%. These are the cheapest modes for bulk cargo, so costs are hard to cut while most cargo still reaches ports by truck.
2. Targets: what the 2025–2035 strategy says
Decision 2229/QD-TTg of 9 October 2025 approved the Logistics Services Development Strategy for 2025–2035 with a vision to 2050 . The table is taken from the decree text:
Indicator · Current · 2025–2035 · By 2050
Logistics cost, share of GDP · 16–17% · 12–15% · 10–12%
Logistics value added, share of GDP · 4.5–5% (2026 forecast) · 5–7% · 7–9%
Annual growth of the sector · 14–16% (2026 forecast) · 12–15% · 10–12%
Share of firms outsourcing logistics · not published · 70–80% · 80–90%
World Bank LPI rank · 43 of 139 (2023) · top 40 · top 30
Logistics firms using digital solutions · not published · 80% · 100%
Trained logistics workforce · not published · 70%, of which 30% university · 90%, of which 50% university
Modern logistics centres of international standard · none · at least 5 · at least 10
Targets: .
The timing needs a careful read. The strategy sets 12–15% of GDP for the "2025–2035 period" . At the forum, the Standing Deputy Prime Minister cited 12–15% of GDP "by 2030" . The reasonable reading is that the government wants the top of the target range reached earlier, within 2026–2030, alongside its double-digit growth goal. Press reports of "17% of GDP" and "by 2030" come from this speech, not from the strategy text.
The gap to close is one to five percentage points of GDP. Official sources have not converted a point of GDP into a money figure, so this report does not estimate one.
3. Five policy deadlines
Most forum instructions carry no deadline. These do, and they are the dates firms can track :
Deadline · Task · Lead body
December 2026 · Submit to the Prime Minister a national logistics coordination mechanism led by a government leader · MOIT
December 2026 · Report to the government on handling the forum's recommendations · MOIT
Q1 2027 · List bottlenecks linking ports and border gates to logistics centres and industrial zones; set resources and timing · Ministry of Construction
Q1 2027 · Resolve problems with transit cargo · MOIT
2027 · Pilot connection and use of a national logistics database · MOIT
2025–2027 · Amend or replace Decree 163/2017 · MOIT
The coordination mechanism is the largest organisational change. Logistics is now split across MOIT (services), the Ministry of Construction (transport infrastructure), the Ministry of Finance (customs) and the ministries that run specialised inspections. A government leader in direct charge means cross-ministry problems get one place to be resolved.
On customs and specialised inspection, the Ministry of Finance is to study a model of "one contact point, one dossier, one data system, one set of risk criteria, one channelling mechanism" . It goes with more post-clearance audit, fewer pre-clearance checks, wider use of e-documents and the ASEAN Customs Transit System . This task has no deadline.
4. Decree 163: what may change
Decree 163 was issued on 30 December 2017, nearly ten years ago. The Agency of Foreign Trade says many provisions "no longer keep up with practice" as the market moves to integrated services, e-commerce fulfilment, cold chain, platforms and e-documents . These are directions presented at the forum's policy session, not a draft .
Seven directions :
️ Scope: the list of logistics services would serve statistics and treaty commitments only, not licensing.
️ Business conditions: remove the general conditions in current Article 4. Firms could do logistics business freely, with sector laws applying to conditional activities. No general logistics licence or certificate.
️ Foreign investors: a separate section under investment law and market-access lists, with an electronic look-up table by sub-sector.
️ Liability: intermediaries liable for the intermediary role only; sellers of package services liable even when they subcontract. Review the VND 500 million cap per claim against cargo value, package count and weight.
️ Digital: recognise e-documents under the Electronic Transactions Law; declare once and reuse data through the National Single Window and the ASEAN Single Window.
️ Green: principles and a roadmap, with no mandatory green certificate for every firm; encourage recording empty-run kilometres, fuel, actual load, warehouse power and route emissions.
️ Coordination: MOIT as the focal body, sector ministries for their areas, and performance indicators.
5. The Central Highlands: costs seen from one region
The forum was held in Gia Lai because it shows inland logistics costs clearly. According to the Vietnam Fruit and Vegetable Association, transport makes up about 30% of the cost price of many fruit and vegetable products, of which inland logistics is about 17% . Gia Lai is more than 170 km from Quy Nhon port via National Road 19 and two passes, nearly half a day .
Projects under way :
️ The Quy Nhon port channel for 50,000 DWT ships, costing over VND 693 billion, in use since November 2025.
️ The Quy Nhon–Pleiku expressway, started on 19 December 2025 and expected to be largely complete before 2030, cutting Pleiku-to-port time to about 1.5–2 hours.
️ The Canh Vinh logistics centre, about 150 ha, with planned investment of VND 3,000 billion.
Gia Lai's exports reached over USD 2.9 billion in the first nine months of 2026, up 6.8%; coffee brought in over USD 1.16 billion, about 40% . MOIT Deputy Minister Luong Hoang Thai said exports from the Central region and the Highlands still move mainly by road . Collection points, cold storage and multimodal services are "not yet in sync"; in his words, "a logistics centre must be tied to a cargo source" .
6. International comparison
Economy · Logistics cost, share of GDP · Year · Target
Vietnam · 16–17% · 2026 · 12–15% (2025–2035), 10–12% (2050)
China · 14.1% · 2024 · about 13.5% by 2027
United States · 8.8% · 2024 · none
World average · 10–12% · as cited by Vietnam's government ·
Methods differ: China measures total social logistics costs, the US measures business logistics costs. The table shows orders of magnitude only. China took 11 years to fall from 18% (2012) to 14.4% (2023) , about 0.33 points a year. At that pace, Vietnam would need about 3–6 years to go from 16–17% to 15%, the top of its target range.
7. What it means for Vietnamese firms
️ Logistics providers: if the new decree drops general business conditions, market entry gets easier. Liability rules for package services and compensation caps may get stricter .
️ Importers and exporters: the two changes with direct effect are single declaration through the Single Window and one-contact-point specialised inspection . Both are directions only, with no legal text yet.
️ Firms in the Central Highlands and the Central region: inland costs fall materially only when the Quy Nhon–Pleiku expressway opens, expected before 2030 .
️ Foreign investors: the separate section and the sub-sector look-up table will show the permitted ownership for each service .
8. What to watch
️ December 2026: the national coordination mechanism goes to the Prime Minister .
️ Q1 2027: the bottleneck list for port and border-gate links, and the plan for transit cargo .
️ 2027: the national logistics database pilot ; a draft amendment or replacement of Decree 163 for consultation within 2025–2027 .
Methods note
Main sources: Government News coverage of the forum , the Agency of Foreign Trade on Decree 163 , and the text of Decision 2229/QD-TTg . Some outlets reported "four groups of issues" from Deputy Minister Luong Hoang Thai; Government News coverage has three points, and this report follows it. Other national infrastructure figures (Long Thanh, Lach Huyen, Cai Mep Ha) could not be verified from primary sources and are left out. Written by WorldWise with AI assistance and checked against primary sources. Not legal or investment advice.